Województwo

herb 002 tło jako kanał alfaDzień Dobry!

Cieszę się, że odwiedziłeś witrynę Województwa Smoleńskiego. Witryna zawiera wypisy źródłowebibliografię i mapy dotyczące terytorium Województwa Smoleńskiego.

Utworzone w 1508 roku Województwo Smoleńskie zostało w 1514 roku utracone na rzecz Wielkiego Ks. Moskiewskiego. Z utratą tego terytorium nie pogodzono się nigdy, zwłaszcza, że nie zawarto przecież trwałego pokoju, kontentując się chwilowymi rozejmami. Smoleńsk odzyskano więc dopiero w 1611 roku, po długotrwałym oblężeniu przez wojska króla Zygmunta III Wazy. Armia Rzeczypospolitej opanowała wówczas znaczną połać ziemi smoleńskiej i czernichowsko-siewierskiej. Sejm z r. 1613 ustanowił z tych ziem odnowione województwo smoleńskie.

Sejm nakazał restytucję mienia tym wszystkim obywatelom, których przodkowie utracili swoje majątki na tym terytorium w roku 1514. Pozostałe ziemie miały stanowić zaopatrzenie wojewody, fundowanych kościołów, murów smoleńskich i garnizonów oraz nagrody dla zasłużonych żołnierzy. Wypisy źródłowe dotyczące tych majątków znajdują się w zakładce Majątki.

Faktycznie urządzać województwo zaczęto dopiero w roku 1619, po zawarciu rozejmu dywilińskiego (11.12.1618). Województwo należało do Prowincji Litewskiej, ale z południowej części zdobytego terytorium utworzono w 1635 roku województwo czernichowskie, należące do Prowincji Małopolskiej.

Na terenie województwa istniała hierarchia urzędnicza podobna do hierarchii urzędniczej innych województw (por. Urzędnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego. Spisy tom IV. Ziemia smoleńska i województwo smoleńskie XIV-XVIII wiek, Warszawa 2003)..

Województwo smoleńskie składało się z dwóch powiatów: smoleńskiego i starodebskiego (starodubowskiego, starodubskiego, starodębiańskiego). Powiaty te dzieliły sie na ujezdy zwane po polsku traktami. W ich skład wchodziły włości, zwane po polsku stanami, przy czym niektóre z nich obejmowały terytorium całego ujezdu (np włość trubecka).

Szereg miejscowości znanych dzisiaj z ich rosyjskiego brzmienia, posiadało wówczas polskie nazwy, pisane alfabetem łacińskim i zachowane w wielu źródłach rękopiśmiennych (podaję je na stronie pełna lista tagów pod hasłami „miejscowość”, „wieś”, „wioska”, „sioło”, „derewnia” itp.).

Moim celem jest odzyskanie pamięci historycznej o tym województwie, świadomość jego geografii, geografii historycznej, krajobrazu – czyli szeroko rozumiane krajoznawstwo, w myśl hasła Poznaj Swój Kraj. Bezpośrednią motywacją do założenia strony była jednak katastrofa smoleńska 10.04.2010. Przeczucie, że Polska umiera i że trzeba jej śpieszyć na ratunek to najważniejszy motyw powstania tej witryny. Uważam, że ofiarom tej tragedii należy się właśnie taka praca u podstaw – informator o pamiątkach Rzeczypospolitej na tej ziemi. Ziemia ta kryje bowiem prochy nie tylko oficerów polskich pomordowanych przez Rosjan w Katyniu i w innych miejscach kaźni, lecz także prochy żołnierzy Pierwszej Rzeczypospolitej oraz prochy polskiej i litewskiej szlachty, mieszczan, chłopów, kozaków i bojarów. Kryje też bogactwo kultury ludowej, muzyki, sztuki i architektury. Wszystko to powinno być częścią naszego dziedzictwa, powodem do dumy i historycznym kapitałem dla odbudowy Niepodległości.

Jakub Brodacki

4 odpowiedzi na „Województwo

  1. Pragnę serdecznie pogratulować pomysłu i wytrwałości w budowie tej strony.
    Warto odnawiać w Polsce pamięć o naszych mocarstwowych czasach, warto też przypominać, że miasta leżące w pobliżu naszej obecnej wschodniej granicy jak Lwów czy Brześć to nie są żadne Kresy Wschodnie, ale to ziemie wyrwane przemocą z samego serca Polski.
    Kresy to Smoleńsk, czy Zadnieprze…
    Pozdrawiam
    Tomasz (Pasiu na Niepoprawnych)

    • alchymista mówi:

      Dziękuję! 🙂
      Ja chętniej mówię o „Rzeczypospolitej”, czyli wspólnocie wielu narodów, kultur i religii pod berłem króla polskiego. Tak z grzeczności dla tamtejszych mieszkańców, którzy z etniczną Polską niekoniecznie się identyfikują, a przecież mają swoje tradycje i to niemałe. Polecam tu choćby pracę Błaszczyka pt. Stosunki polsko-litewskie tom 2. Bardzo obszerny, polemiczny wykład naszych relacji ze wszystkimi subtelnościami i kontrowersjami w najdrobniejszych szczegółach.
      Aby wygrać na nowo nasze mocarstwo musimy naszą kulturę uczynić na powrót na tyle uniwersalną i otwartą, żeby nie odstręczała od nas innych. Zamiast lewackiego „społeczeństwa otwartego” proponuję Naród otwarty. Zarazem jednak musimy zachować Polski Duch Wolności. Trudne zadanie, ale my zawsze lubiliśmy trudne zadania.

  2. Владимир Прохоров mówi:

    Огромное спасибо за сайт!!! И особенно за публикации из Книги Зарембы!!! Ждем новых!!!

Dodaj komentarz