Danina ojcom jezuitom kolegium smoleńskiego

Ojcowie jezuici otrzymują wymiary różnych gruntów na różne cele w różnych włościach. Przepisał i opatrzył komentarzem Władymir Prochorow. Zredagował i mapką opatrzył Jakub Brodacki.

Jag 906, s. 67 wg pierwotnej numeracji (skan 75)

UWAGA! Poniższa mapa jest klikalna. Kliknij na zaznaczone obszary, aby zobaczyć szczegóły.

[1. Włość dołhomowska, Domanicze, 15 włók na kolegium]

 Adam Zareba mierniczy JKM województwa smoleńskiego przysięgły.

Iż będąc zesłany od wielmożnego JMP Aleksandra Korwina Gosiewskiego referendarza i pisarza WKsL, wieliskiego, kupiskiego, punskiego etc starosty, który jest od królestwa IchM do Smoleńska i do innych zamków siewierskich od Moskwy rekuperowanych [z] zupełną mocą zesłany, abym wymierzył ojcom jezuitom kolegium smoleńskiego według listów JMM panów, a panów komisarzów w derewni Domaniczach i w derewience Borowkowie gruntu włók piętnaście, które oni wprzód przedtem trzymali, nad rzeką Dnieprem leżące, we włości dołhomowskiej, które to włók piętnaście ograniczone są przez JMP Mikołaja Korwina Gosiewskiego podkomorzego województwa smoleńskiego.

A naprzód tych derewienek i włók piętnastu ograniczenie. Poczyna się granica od ujścia rzeczki Łosny. Przy którym ujściu jest kopiec na brzegu usypany, wedle niego jama głęboka, w której niekiedy węgle palono. Przy której jamie dwie brzezie ze dwiema krzyżami i po trzy wręby wyciętemi. Od tego ujścia rzeczki Łosny i kopca rogowego, powraca się granica, prostem trybem idąc w błoto łotowne i przez drogę, która idzie do Zaborza, przy której drodze kopiec usypany, przy nim dębów dwa z krzyżami i wrębami wyciętemi, po bok kopca w dębie wielkiem krzyż i trzy wręby wyciętemi. Od tegoż kopca i drogi tym błotem Łotowną w ruczajek Łotownę, który wpada w rzeczkę Bierezaniec, przy którego ujścia kopiec na brzegu, po prawej ręce usypany, w którym olszyna z krzyżem i trzema wrębami wyciętemi, po bokach wiązy dwa z krzyżami i wrębami wyciętemi. Od tego kopca i ujścia prostą ścianą idąc przez rzeczkę Bierezaniec aż do błota wielkiego, w którym się ściana pierwsza kończy. W pośrzodku i przy błocie tym kopcami usypana, które błoto przyległo do Okołowa, gruntów kozackich po lewej stronie. Ta ściana zasypana jest mniejszemi kopcami i na różnych drzewach krzyże i wręby wycięto.

Druga ściana poczyna się tymże błotem wielkiem, mszystem, idąc na niż ku Dniepru, aż do ruczaja Sołodowicza. Ruczaiem Sołodowiczem, ktory wpada w Dniepr. Przy ujściu ruczaja w brzegu dnieprowym usypany kopiec, jest z krzyżami na drzewach i na dębach małych.

Trzecia ściana powraca się od tego kopca i ujścia środkiem rzeki Dniepra idąc wzwyż do kopca pierwszego narożnego i do ujścia rzeczki Łotowny. U którego się pierwsza ściana granice zaczęła i tam się kończy ograniczenie pomienione.

[2. Włość maksymowska, Koźlice (Sioło Piotrowe), 15 włók na folwark kolegium]

A z osobna w Koźlicach, w Piotrowem Siele, zająwszy inne derewienki puste, tymże ojcom jezuitom wymierzyłem na folwark gruntu włók piętnaście nad rzeką Ruchomką [Radomką?] leżące we włości maksymowskiej.

[3. Włość maksymowska, Drociłowo, 100 włók na kolegium]

Przy tym na toż kolegium smoleńskie wedle tych gruntów, zwyż pomienionych, Piotrowego Sioła, wymierzyłem gruntu włók sto, miano[wicie w] derewniach pustych, to jest w Drociłowie, w Bobojedowie, w Wierzbiewie, Żukowie, w [zamazane], w Lebicznie, w Łomoszowie, w Sobaczynie, w pustych siedliskach.

[4. Włość maksymowska, dodano na bursę 3 pustosze 20 włók, których nie dostawało przy Łuczynce]

Do tego i na [zamazane] [skan 76:] [nieczytelne] [we]dle … gruntów kolegium [nieczytelne] Piotrowego Sioła, zająłem trzy pustoszy nad rzeką Sożem, [nieczytelne] w którychem wymierzył włók dwadzieścia pustych, mianowicie, Krywcowo, Borowo i [Bazyjkiem?].

[Ograniczenie tych trzech danin]

Które grunty zwyż pomienione, są ograniczone. Naprzód poczyna się pierwsza ściana granice od kopca pierwszego narożnego, który usypany na brzegu rzeczki Moszny. Od tego kopca powraca się granica, pierwszą ścianą prosto idąc po bok gruntów kozackich, do rzeczki Soża. A rzeczką Sożem ku wierzchowiu, do kopca drugiego narożnego, który usypany na gruncie kozackiem, który dzieli grunty kozackie.

Od tego kopca powracając ścianą prosto idąc, do kopca trzeciego narożnego, który usypany na gruncie kozackiem. Przy którym brzóz dwie z krzyżami i po trzy wręby wycięto. Od tego kopca prostą ścianą idąc do kopców dwóch pobocznych, które usypane przy drodze smoleńskiej z Piotrowego Sioła idącą. Tąż ścianą do kopca pobocznego, w którym są kamienie trzy zakopane. Od którego kopca powraca się ściana na prawo, prosto idąc, zajmując część siedliska Dudkina, do kopca czwartego narożnego, który usypany na brzegu rzeczki Ruchowki, na gruncie dudkowskim. Od tego kopca powracając granicę środkiem rzeczki Ruchowki, na niż idąc w rzeczkę Soż, a rzeczką Sożem na niż idąc do kopca piątego narożnego, który usypany po prawej ręce na brzegu na gruncie bobojedowym. Od którego powracając ścianę prostem trybem idąc do rzeczki Moszny, do kopca szóstego narożnego, który usypany na brzegu rzeczki Moszny na gruncie Żukowa. Od tego kopca środkiem rzeczki Moszny idąc wzwyż do kopca pierwszego narożnego. U którego się pierwsza ściana granice zaczęła i tam się kończy.

W tem ograniczeniu kopcami narożnemi i pobocznemi według potrzeby usypano, na dębach i brzozach, i na różnych drzewach krzyże i po trzy wręby wycięto.

[5. Włość bereźniańska, jezioro Przesnary, 4 włóki]

Na kuchnią tymże ojcom jezuitom jezioro Przesnary naznaczono, przy którym wymierzono włók cztyry, na derewience Miszkowie, na której jest poddany jeden. Których jest ograniczenie takie. Poczyna się pierwsza ściana zająwszy sześć sznurów poprzek, od ujścia rzeczki Peresnarki. A od ujścia rzeczki Krupca druga ściana poczyna się, zajmując sznurów sześćdziesiąt, do kopca narożnego. Od tego kopca trzecia ściana poprzeczna, powraca się do kopca drugiego narożnego. Od tego kopca powraca się czwarta ściana podłużna błotem, która wpada w wierzch jeziora Przesnarza, i tam się kończy granica.

Te trzy ściany dostatecznie są kopcami pobocznemi usypano.

[6. Danina w Posadzie Smoleńskiej]

Do tego plac tymże ojcom jezuitom na posadzie wedle ojców bernadynów, za ruczajem Raczowką Większą na ogrody, i dla dworu jest wymierzony i kopcami dostatecznie usypany, przez JMP Mikołaja Korwina Gosiewskiego podkomorzego smoleńskiego. Pierwsza ściana granice poczyna się od kopca narożnego, który usypany przy drodze Ducha Świętego, przy ścienie placu ojców bernadynów. Tąż ścianą idąc prosto do kopca drugiego, który usypany na brzegu Dniepra, powracając granicę środkiem Dniepra w suchodół Niklice [?] wiosną ciekący. Na którym środku kopiec [s. 69:] [nieczytelne] … narożny usypany, powracając granicę prosto idąc do kopca narożnego [nieczytelne] który [nieczytelne] na drodze [?] Ducha Świętego, powracając czwartą ścianę granice środkiem drogi duchowskiej do kopca pierwszego narożnego.

U którego się granica kończy w końcu ogrodu wielebnych ojców bernadynów i wedle drogi Ducha Świętego pomienionej.

[6. Druga danina w Posadzie Smoleńskiej]

Dla tychże ojców jezuitów zajęty stawek obapół brzegi ruczaja Racewa [Rajewa?], za który szmat gruntu ojcowie jezuici dali odmianę ojcom bernardynom. Tym ruczajem idąc wzwyż wierzchowie hrinicę [?] zajmując obapół brzegi tego ruczaja, póki woda z stawku zajmie [?]. A minąwszy ogrody kozackie, zajęto wierch gór, obapół brzegu, na dworzec dla rekreacijej tymże pomienionym ojcom, których jest dostatecznie usypane kopcami i ograniczone, przez tegoż JMP Mikołaja Korwina Gosiewskiego podkomorzego województwa smoleńskiego.

[7. Włość iwanowska, Łuczynka, 60 włók na bursę (odmierzono 40, zostało 20 nie dodanych]

Przy tym ograniczenie włók sześciudziesiąt bursackich, które są nadane według przywileju JKM. A mianowicie derewnia Łuczynka, pustoszy Jurgi, Horodek, Odzincowo i Poczynek.

[4. Włość maksymowska, dodano na bursę 3 pustosze 20 włók, których nie dostawało przy Łuczynce]

A przy tych derewniach nie mogły grunty wystarczyć włók dwudziestu, którem dodał jako zwyż mianowano, przy gruntach kolegiackich.

[7. Ograniczenie gruntu Łuczynka we włości iwanowskiej]

Tego gruntu ograniczenie. Naprzód poczyna sie pierwsza ściana granice od kopca pierwszego narożnego, który usypany na brzegu rzeki Soża i przy ujściu ruczaja Czarnowki. Po[wracając?] [nieczytelne] środkiem ruczaju w błoto Czarnowki do kopca pobocznego, który usypany [nieczytelne] na gruncie odzincowym. Tąż ścianą idąc załomami [?] [dłuższy fragment nieczytelny] Hliniszczem do kopca drugiego narożnego, który usypany na gruncie Odzincowa. Tąż ścianą prosto idąc do kopca pobocznego, który usypany przy drodze do Wadowa. Idąc tąż ścianą prosto idąc do kopca trzeciego narożnego, który usypany przy drodze mohotowskiej na gruncie łuczyńskim. Od tego kopca powracając granicę ścianą załomowaną, idąc do kopca czwartego narożnego, który usypany na brzegu rzeki Soża. Od tego kopca środkiem rzeki Soża idąc w niż do ujścia ruczaju Czarnowki i kopca pierwszego. U którego się granica kończy.

W tym ograniczeniu kopcami narożnemi i pobocznemi dostatecznie usypano i na różnych drzewach krzyże i po trzy wręby wycięto.

[Podsumowanie]

Którą to fundatią kolegium smoleńskiego societatis Jesu są dostatecznie wymierzone i ograniczone przez JMP podkomorzego smoleńskiego i przez mię mierniczego przysięgłego są podane ojcom jezuitom Soc. Jesu. Co dla lepszej wiary i pewności daję ten list mój, z podpisem ręki mej własnej i z moją pieczęcią.

Pisan w Smoleńsku dnia dwunastego septembris roku tysiąc sześćset dwudziestego piątego.

[8. Uzupełnienie: włość maksymowska 5 włók lasu czarnego (nieopodal 20 włók na bursę)]

Przez JW JMP wojewody smoleńskiego do tego obrębu bursackiego dodano włók pięć należących czarnego lasu Węgieł jako jest niżej opisano. Czarnowką ruczajem idąc w wierzchowie. A z wierchowia w lewo w ścianę wielką przesieczoną, która idzie znamionami do starej drogi kopanki do kopca narożnego. Przy tej drodzi Kopanki usypanego, który dzieli po lewej ręce drogi grunt p. Raroga i grunt JMP Daniela Madaleńskiego rotmistrza JKM pustoszy Babiego Mostu. Od tego kopca drogą starą postąpiwszy ku Kopance, do kopca pobocznego na wielkiej ścienie bursackiej starej usypanego. Do tego obrębu bursackiego ten węgieł gruntu czarnego lasu dodany włók pięć.

=======================================

Komentarz Władymira Prochorowa:

Całość daniny:

[1]. Włość dołhomowska, Domanicze, 15 włók na kolegium.

[2]. Włość maksymowska, Koźlice (Sioło Piotrowe), 15 włók na folwark kolegium.

[3]. Włość maksymowska, Drociłowo, 100 włók na kolegium.

[4]. Włość maksymowska, dodano na bursę 3 pustosze 20 włók, których nie dostawało przy Łuczynce.

[5]. Włość bereźniańska, jezioro Przesnary, 4 włóki.

[6]. W Posadzie Smoleńskiej.

[7]. Włość iwanowska, Łuczynka, 60 włók na bursę (odmierzono 40, zostało 20 nie dodanych).

[8]. Włość maksymowska 5 włók lasu czarnego (nieopodal 20 włók na bursę).

РГАДА

96: 380 об.-383 об. – иезуитам на коллегиум смоленский монастырь русский Троицы Болдинский в уезде Дорогобужском с вотчинами [Л. 381 об.]; в 3 милях от Смоленска в стане Долгомоском из деревень монастыря Дмитрия Солунского д. Доманичи и Боровниково с селищем и садом поповским, 15 волок; с другой стороны от Смоленска в стане Максимовском боярщизна Петра Чихачова названием Козлич, 35 волок, в т.ч. на фольварк для коллегиума при саде и селище Петра Чихачова 15 волок, и на бурсу для детей призреваемых 20 волок; в отдельном владении над речкой Сожем при той же боярщизне той же маетности Козлецкой, именуемом Дрочилово [номинуется также как село], вымерить грунту на пашню и на сеножати 100 волок; а от данного царем Борисом Федоровичем в озере Щучем в уезде Смоленском в вол. Щуцкой [Л. 382] монахи монастыря Болдинского имели право ловить неводом на свою потребу и двор их был над тем озером, и в замену отцам иезуитам на коллегиум смоленский в уезде Смоленском в ст. Бережнянском при озерце Пересняр 4 волоки с правом ловли рыбы; плац в замке Смоленском на коллегиум и на костел, в пригороде на фольварк под огороды за рекой Начонка от огородов бернардинцев над Днепром до устья Струменя [Л. 382 об.] с правом ловить рыбу в Днепре. А что иезуиты в уезде Дорогобужском держали временно монастырь русский Сверкове Ляки [Сверковы Луки], то монахам русским св. Василия Великого… [Л. 383]. (Данины были получены и вымерены мерником по комиссарскому листу в прошлом 1621 г.). 1622 г. Польс.

РГАДА

99: 564-565 – Fundatio Bursa in Smolensco [фундуш на бурсу Смоленскую]. … ad Collegium Prum Societatis Jesu Smolenscinse […коллегии иезуитов Смоленской]… vulgo Bursam instituimas et fundamus eidemq bona nra Luczynka nun cupata inditione Pallatinatus Smolenscensis Ivanowiensi [на бурсу добра Лучинка в воеводстве Смоленском в стану Ивановском] … adiacentiby in sexaginta laneos, alias wloki […60 волок] … 1625 г. Латинс.

Tagi , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , .Dodaj do zakładek Link.

Dodaj komentarz